Lời ban biên tập: Hầu đồng là một nét văn hóa tâm linh đặc sắc của Đạo Mẫu. Đạo Mẫu vốn có là tốt đẹp, nhưng hiện nay đang đứng trước vấn nạn biến tướng, bị thương mại hóa, chúng tôi xin lược trích một bài viết của Thầy Trần - Một đồng thày tâm huyết vì đạo - để các bạn tham khảo.

     Về hiện trạng của hầu bóng hiện nay, ai cũng biết nói là động chạm. Thôi kệ, tôi nói .
      Hầu đồng hiện tại là thời điểm mở và bùng phát, nên đi kèm vào đó là sự tham lam vô độ, sự thiếu hiểu biết, sự biến tướng qua một thời gian bị cấm đoán và gần như mất gốc, đã biến thành sự xúc phạm phá vỡ tôn nghiêm và và sự linh thiêng truyền thống của cửa đình Thần.
      Phú quý sinh lễ nghĩa. Đạo Mẫu đã bị thương mại hóa ngay từ những Thủ Từ,Thủ Nhang, Đồng Trưởng, Đồng Thầy, cung Văn, Pháp Sư , .....cho đến những người mà nghe từ ngữ  có vẻ văn hoa "những người thực hành tín ngưỡng đạo Mẫu" đã thiếu đi sự nhất Tâm với Mẫu, đã không còn cái gọi là cái nghiệp cha cắt mẹ cử.


        Nếu là người có được địa vị có ảnh hưởng  trong đạo, được cha cắt mẹ cử phải sống và hết lòng phụng sự cho đúng đạo, đừng vì tiền, đừng đối sử phân biệt giầu nghèo, đặc biệt là o ép người ta.
       Thậm chí có rất nhiều những ngôi đền nổi tiếng những người trong ban quản lý ....đã cư xử tại cửa đình Thần như là một cái chợ. Những việc như ăn cắp lộc của khách, .... rồi hàng vài chục người xô đẩy cướp tiền. Thậm chí nhẩy vào cả những người đang làn lễ mà cướp .... hay làm ầm ĩ hỗn loạn mất sự linh thiêng của cửa đình Thần thì không quản lý. Nhưng về khoản moi tiền hay các chiêu trò thì rất tinh thông: Dọa hết giờ, ngắt điện, thỉnh thoảng thay ca trực bảo vệ ...
      Tiền tuy lấy dễ dàng nhưng kẻo lại khổ. Tiền có thể mua nhiều thứ nhưng  không bao giờ mua được nghiệp cho con cháu mình .
      Thời buổi bây giờ ganh đua, sân si đang tràn ngập trong tâm địa của gần như tất cả những người, mà thiên hạ gọi là Ông bà Đồng cũng đang gieo nghiệp đủ loại.
      Kẻ thì ngày ngày khoe đàn to lễ lớn tố hảo, kẻ thì sơn trang tam sinh cỗ bàn ... đủ thứ tiền tỷ, bầy vẽ sự xa hoa lãng phí, tiền bàn loan vỗ gối như là tỷ phú.
      Tố hảo thế đấy nhưng nhìn vào không thấy sự oai nghi về tâm linh trong đạo. Quần áo lai căng, hầu hạ tuồng chèo như diễn viên, khoe tiền khoe của, khoe sự sang chảnh thái quá có phần kệch cỡm .
      Đền là đền công cộng, Thánh là của toàn dân thiên hạ, chứ không phải là Thánh của một mình mình. Biết rằng mình xin cung bắc ghế là đại sự, nhưng nào tránh ngày sóc ngày vọng ngày tiệp. Mà mời kéo đoàn kéo lũ ngồi chật cả đền không cho ai vào lễ cả .
      Vâng một người không vào đền lễ được, họ chỉ sinh tâm oán thôi đã khổ, chứ đừng nói là nhiều người vì mình bắc ghế mà họ không lễ được.
       Mà mời khách dự hầu xin lộc, thì xin lỗi còn kém cả đứa bé con. Xin kể câu chuyện nhỏ hôm trước ở dưới đền gặp cậu Đồng, Đức Anh 9 tuổi, hỏi cậu vài câu cho vui. Thầy trò tôi mới hỏi:  "Thế mấy bữa nữa con bắc ghế con có mời cô giáo và các bạn học cùng dự lễ không ?". 
      Các bạn biết cậu cậu bé trả lời thế nào không: "Không con không mời đâu nhỡ người ta không hiểu biết về đạo của mình họ lại nhạo báng thì chết rồi cả hai cùng khổ". Thế đấy đứa bé nó còn biết phải mời ai đi cho đáng với từ xin lộc của khách trợ duyên.
      Nhà đền vậy phải chú ý, để lại cung sở cho khách thập phương dâng lễ. Không rồi chỗ nào cũng hầu hạ, chen chân còn khó. Nhưng cũng không thể mượn lý do này mà nâng giá o ép con đồng.
      Đền Phủ là nơi Thờ tự trang nghiêm, nơi Thánh ngự, hầu hạ phải phép đã đành, nhưng cũng nên nhắc những người trợ duyên cho mình cũng phải cư xử trang nghiêm đúng mực, không hò hét và đứng lố nhố khua chân vỗ tay buôn dưa lê quá to kẻo mắc nghiệp .
     Ta đi hầu Thánh chứ không phải hầu người trần. Hầu hạ là căn mệnh,  việc cả đời. Không phải vì cái gì đó mà làm khác với đạo.
     Biết rằng cuộc sống có hai mặt tốt xấu trắng đen, có tà có chánh, nhưng bây giờ 90% cái gọi là con đồng sao giống nhau đến thế.
      Ai cũng nói từ nhất Tâm.
      Ai cũng muốn nhất tâm cửa Thánh, nhất tâm thật lính, thật tính, thật đồng, xin khôn, xin ngoan, xin sang, xin Thịnh,  xin cả cho họ hàng con cháu ....
       Nhưng nếu chỉ có cái lễ và cái Tâm giải đãi, thì chỉ hướng cho Tâm ma nó dẫn dắt mà làm băng hoại cửa đình Thần mà thôi. Nghiệp vẫn hoàn nghiệp, tu sao cho vẹn quả, lại để con cháu gánh thay khổ chúng nó.
       Còn nữa:
       Ở trên Facebook hay trên mạng có ngôi Đền hay Điện nào Thờ Mẫu đâu mà kẻ thì xem bói qua ảnh, mặt, tay, rồi qua quả cau lá trầu; kẻ thì nói vanh vách căn số người khác; kẻ thì dọa ma dọa quỷ, rồi vận rồi hạn, rồi âm phần đất cát, vong nhập rồi thai nhi ,... phán truyền loạn cào cào, đưa người ta đến con đường mê muội.
       Nhiều khi Ma quỷ vong vanh thì không thấy đâu, toàn là ma ở mồm các vị thầy Facebook.
        Chung quy 90% là lừa người, mượn danh đồng bóng phá đạo. Gặp trực tiếp còn soi mù mắt mới tìm được nguyên nhân, vậy mà cách nhau hàng nghìn km, các Thầy  Facebook đọc vanh vách như thánh sống vậy.
        Rồi lại chê bai nhau đủ cách,  từ bóng gió đến trực tiếp. Riêng khoản bắt lỗi thì nhất. Người ít thì vài tài khoản Facebook,  kẻ nhiều thì cả chục quảng cáo lăng xê hoa mày chóng mặt .
       Rồi nữa Facebook bây giờ người nào cũng có thể kêu cầu, cũng soi cũng bói, cũng cúng lễ, cũng chữa bệnh được. Cửa Đình Thần, Cửa Phật, cửa Mẫu cứ như là mảnh ruộng để cho các vị cầy cấy kiếm ăn.
      Nếu một Thầy có lương Tâm và hiểu đạo không bao giờ soi xét lung tung như vậy .
        Còn nữa một đống những người còn chưa phải là con đồng, cũng lao vào phán như ông đồng dậy đời, dậy đạo. Rồi nhiều khi láo toét, bầy đặt thị phi để thiên hạ hiểu nhầm sai lệch .
        Bớt khẩu nghiệp đi, không phải chuyện Tâm linh có thể đọc là hiểu, mà là tâm thông. Biết thì thưa thớt không biết thì dựa cột mà nghe.
       Thánh một ly cũng chấp. Đừng tưởng là trên facebook muốn nói gì thì nói. Rồi lúc hối không kịp.
      Khi Thần Thánh đã buông, ma quỷ sẵn lòng đưa đường dẫn lối những loại như thế vào tà đạo rồi hối không kịp.
      Các vị được thay mặt Đạo để hành pháp giúp con người khổ độ người mê .... Hoặc cha cắt mẹ cử những nghiệp khác nhau trong cửa đình Thần, cũng như các Thanh đồng đừng làm gì quá dẫn đến biến dạng như hiện nay.
      Mình hãy để tay nên trán xem đã giúp gì cho Đạo Mẫu đúng nghĩa chưa,  mình đã cố gắng để luôn đặt Tâm mình gánh vác những việc cho đạo ngày càng tốt đẹp chưa?
       Các vị phải có trách nhiệm hướng dẫn trước là con nhang đệ tử mình, cùng nhau truyền bá tính anh hùng, sự bao dung sự cao cả, lòng thương dân, sự gánh thay của Thánh nhân Việt; sự phò trì cho cái bản sắc nhân văn muôn đời của Đạo Việt; hướng con dân Việt Nam học theo văn hóa Việt.
       Có trách nhiệm giúp cho con người đến chân, thiện, mỹ ...vừa tránh gây thêm nghiệp chướng cho mình. Chớ có hơi tý là nói dựa, nói điêu, lợi dụng nhà Thánh đem phiền não tới cho mọi người.
      Chỉ có mang Tâm gánh nghiệp để hành pháp thì mới thuyết phục được con người. Sự ngưỡng mộ cũng từ đó cũng tăng lên.
      Muốn thuyết phục bàn dân, thiên hạ thì phải sao cho mọi người nhìn thấy người nhất tâm phụng sự ông Thánh. Chứ không phải là những kẻ dị dạng đang diễn trò .
      Muốn mọi người hướng tới, rằng mình có căn là con nhà Thánh thì điều đầu tiên phải sàng lọc chính mình: Xem có lỗi đạo không, đi nhầm đường chưa, ta đã giúp gì cho dân cho nước, cho đạo, cho đời, cho những người xung quanh tin tưởng với cái danh con nhà Thánh hay chưa.
      Người có đạo cha cắt mẹ cử nếu chỉ biết có tiền, nghĩ đủ mọi cách kiếm tiền biến tướng dần, lai căng thì sẽ biến đạo mang cái danh: Đạo tốn kém nhất hành tinh, dị đoan nhất hành tinh.
       Nếu ta vẫn mang theo những tư tưởng chật hẹp, ích kỷ chỉ vì tiền ..sẽ làm ảnh hưởng đến uy tín và sự tôn nghiêm của cả một đạo.
       Hãy mạnh dạn làm gương sửa đổi ngay từ bây giờ.
     Nhất là những người thủ nhang, đồng thầy nổi tiếng, những người được ăn lộc Thánh.... Hãy gắng tự sửa mình để tạo thành phong trào mới có kết quả tốt, mới hóa giải cái tiếng xấu của đồng bóng .
      Mấy lời xin các bậc cao niên, trưởng thượng, đồng quan, lính Thánh ghế bốn phủ hoan hỉ ủng hộ.
      Ai bất đồng quan điểm xin đừng chia sẻ.
                                                                                     Thầy Trần